İpsala İlçesi
Kuruluşu çok eskilere dayanmakla birlikte tarihten günümüze
çok fazla eser kalamamıştır. Bunlar zamanın yıpratıcı etkisi
altında yıkılmış günümüze ancak bir kaçı ayakta kalmıştır.
Alaca Mustafa
Paşa Camii
Günümüze
kalan tek ibadet mahallidir. Osmanlı Akıncılarının
Gelibolu’dan Trakya’ya çıkmalını takip eden yıllarda
yararlılıklar gösteren ve bu yüzden çeşitli vesilelerle
ödüllendirilen komutanlardan biri olan Alaca Mustafa Paşa
İpsala’ya bir eser kazandırmak istemiş ve sonunda kendi adını
verdiği bu eseri yaptırmıştır.Sonradan
kapatılmış ve binaya katılmışçasına bir görüntüye
büründürülmüş olan son cemaat yeri ile, tek kubbe ve minareden
ibaret olan bu cami kesme taştan yapılmıştır. İlginç tahta
işçiliğinin zaman içinde bozulması ve işgaller sırasında
tahrip edilmesi yüzünden oldukça fakirleşmiş olan cami
günümüzde de kullanılmaktadır. Su Kemerleri
Osmanlı
Devletinin bayındırlık hizmetlerine verdiği önemin en belirgin
örneklerinden biri olan bu yapı şimdi doğanın acımasız
tesirinden kendini kurtarmaya çalışıyor.
Su kemeri ve bir
sur kompleksi hüviyetindeki eser Osmanlı yığma taş işçiliğinin
abidevi bir örneğidir. Su akıntısının taşma zamanlarına göre
düşünülmesiyle oldukça yüksek tutulan ara kanalların asıl
yapıya göre olduğu gibi kalabilmiştir. Bağlantı surlarına
nazaran kesme taştan yapılmış olan kemerler geleneksel kilit
taşının ne denli ustalıkla kullanıldığını gözler önüne
sermektedir. Böylesine geniş bir kemerde ve üzerindeki
ağırlığın fazlalığına karşın kilit taşı ayrıca başka bir
desteğe gerek kalmamıştır. Günümüzde tek su kemeri kalmıştır.
Edirne de
İpsala’dan başka bir ilçede görülmeyecek olan ve tek olma
özelliğini koruyan bu kemerin kazanılmasıyla bir tarih
kaybolmaktan kurtarılacaktır.